Allemaal belangrijk en jammer genoeg telt het niet naar boven op. Maar alles wat niet optimaal is werkt naar beneden toe, dus minder blad en minder opbrengst.

Bijvoorbeeld: beginnen met een lagere EC geeft minder blad aan het begin. Minder blad betekent minder energie en daardoor een langzamere bladontwikkeling en bloemontwikkeling. Dat werkt zo allemaal door naar de eindopbrengst.

Daarom in de bijlage de checklist met allerlei punten.

Zo’n checklist is een list in ontwikkeling. Over de jaren wordt zoiets steeds verder verfijnd, maar hiermee hebben we wel een insteek waarmee we de productie van de aardbeien aanzienlijk kunnen verbeteren. In Canada hebben we daarmee nu een paar jaar ervaring opgedaan.

Planten

Plantdiepte
De top van de tray hoort ongeveer 1 cm boven het omliggende substraat te blijven. Op die manier droogt het hart van de plant beter op.
Er zijn rassen die gevoelig zijn voor koprot. Als de planten dieper geplant worden, komt er meer koprot en daardoor uitval voor. Soms van hele planten, maar vaker van neuzen of van trossen. Dit kan tot laat in het seizoen doorgaan.

Aansluiting
als er geen goed contact met het substraat is groeien de wortels daar moeilijker. Soms is te zien dat door slecht contact maar op 60% van de trayoppervlakte wortels groeien.

Plaats van druppelaars
Plaats de druppelaars altijd mooi tussen de planten in. Niet te dichtbij en niet te ver weg, op een gelijke afstand van de planten. Verschillen leveren altijd verschil in ontwikkeling op.

Vochtgehalte
Bij het planten moet het vochtgehalte van het substraat minimaal 40% zijn, anders kan het substraat het vocht uit de trays opnemen. Dat kan groeivertraging opleveren.

Vocht en voeding na planten

Vochtgehalte
De wortelontwikkeling komt normaal na het planten langzamer op gang als de bladontwikkeling. Daardoor is er vrij gemakkelijk een tekort aan vocht en voeding in de plant.
Ons advies is om te zorgen voor voldoend vocht:
– week 1-3: 45-55% vocht
– week 4-12: 40-47% vocht
– later: afhankelijk van de inklinking van het substraat, de doorworteling en de leeftijd. Doordat het substraat dichter wordt moet het vochtgehalte ook hoger zijn (er zit veel vocht in de wortels, die wel gemeten wordt, maar niet in het substraat zelf zitten).

Voeding
Doordat de wortels nog klein zijn en weinig kunnen opnemen en de bladgroei sterk kan zijn in het begin ontstaat er gemakkelijk een tekort aan voeding. Daarbij is in nieuw substraat het voedingsniveau algemeen laag tot zeer laag. Daarom is ons advies:
– wk 1-2: EC voeding 2,5 (controleer de pH wel, zodat deze niet te laag wordt)
– wk >2: EC voeding normaal

Vegetatieve / Generatieve groei

De plantbalans is essentieel voor een goede groei en ontwikkeling. Als een plant veel bloemtrossen heeft, kan er gemakkelijk een te generatieve plant ontwikkelen met op den duur te kleine aardbeien, weinig smaak en een volgende flush die veel te laat komt (Doordragers).
Als de plant te vegetatief is, kan dat opbrengst kosten (afhankelijk van hoe vegetatief, maar geeft het ook grotere vruchten en een betere smaak.
Plantbalans is daarom ontzettend belangrijk.
Voor het sturen in plant balans hebben we een redelijk aantal mogelijkheden. Voeding en watergift zijn daar een paar van:

Voeding
Als u meer
– vegetatieve groei wilt: een dEC van <0,5
– generatieve groei wilt: een dEC van >0,5
dEC is delta EC = het verschil tussen druppel EC en drain EC

Voldoend ammonium in het recept (kijk uit, vanaf de vruchtontwikkeling kan ammonium de vruchtkwaliteit beïnvloeden).

Watergift
Richtlijn bij de teelt op organische substraten (kokos en veen)
Stimulering van vegetatieve groei:
– intering tussen de laatste en eerste irrigatie (de volgende dag): 2,5-3%
– intering tussen de laatste irrigatie en zonsondergang: 1,5%
-intering tussen zonsopkomst en de eerste irrigatie: 1%
Stimulering van generatieve groei
– intering tussen de laatste en eerste irrigatie (de volgende dag): 4,5-5,5%
– intering tussen de laatste irrigatie en zonsondergang: 2,5%
– intering tussen zonsopkomst en de eerste irrigatie: 1,5%
Belangrijk hierbij is wel, dat er ook andere redenen kunnen zijn om hier vanaf te wijken, zoals de gevoeligheid van rassen voor ziektes als verticillium, phytophtora, neo en koprot.
De optimale intering overdag hangt ook af van de hoogte/breedte verhouding van de teeltbak of teeltmat/teeltzak.

Sinds een tijdje bestaat het biologische middel Eradicoat. Dit is een middel op basis van maltodextrine met een fysieke werking.

Afgelopen jaar hebben we in verschillende landen ervaring opgedaan tegen vooral spint. En de resultaten zijn tot dusver erg goed, beter als ik verwacht had.
Het middel werkt niet alleen tegen spint, maar ook tegen bladluis, witte vlieg en trips.

Belangrijk is, dat het een contactmiddel is, dat betekent praktisch, dat het middel de insecten moet raken. Wat niet geraakt wordt gaat wordt niet bestreden.
Verder is het belangrijk dat het middel zo gauw mogelijk opdroogt. Dat houdt dus in, bestrijden als het snel droogt overdag: kort na de middag vaak.

onder de foto is meer informatie over de toepassing

Meer informatie:
Toelatingen: meest actuele informatie: https://toelatingen.ctgb.nl/nl/authorisations/23316
Bijen: het middel is gevaarlijk voor bijen, daarom niet gebruiken op of in de buurt van bloeiende gewassen.
Bij twijfel over de verdraagzaamheid eerst een proefbestrijding uitvoeren.
Veiligheidstermijn: geen

Toelating (28-8-2025) in de bedekte teelt:
– Dosering: 2 l/100 l water
– Minimum interval tussen de behandelingen: 3 dagen
– Maximum aantal toepassingen: 20 per teeltcyclus en 40 per 12 maanden

Toelating (28-8-2025) in de onbedekte teelt:
– Dosering: 2 l/100 l water
– Minimum interval tussen de behandelingen: 3 dagen
– Maximum aantal toepassingen: 5 per 12 maanden

For Christenen het belangrijkste feest: God houdt zoveel van ons, dat Hij voor ons op deze aarde leefde, dat Hij voor ons geleden heeft, zodat wij een nieuw leven krijgen.
Zo is voor mij het nieuwe voorjaar, de nieuwe bloemen, de nieuwe aardbeiplanten die groeien elk jaar opnieuw een tegen van dat nieuwe leven.

Paasboodschap: https://www.bible.com/bible/3699/JHN.20.EBV24

Daarom wensen we iedereen van harte gezegend opstandingsfeest.

Dat zien we terug in veel gewassen.

Zoals boven op de foto te zien is: erg sterke bloemtrossen, hele dikke bloemstelen en mooi blad.

En dan komen we terug bij J/GDH(8) zoals in het artikel hiervoor. De laatste tijd hebben we enorm veel J/GDH(8). Waardes die al gauw richting de 10-12 gaan. Normaal streven we naar waardes van ongeveer 4-8 J/GDH(8), afhankelijk van plantbelasting.

Deze groffe trossen en bladstelen bevestigen het systeem van J/GDH(8): hoge waardes laten zien, dat de plant veel energie heeft cq over heeft. En dat is nu net wat we willen weten: is de temperatuur te hoog of te laag voor de straling die we hebben? Ofwel, moeten we meer stoken, of minder stoken, of als er belichting geinstalleerd is, moeten we meer of minder belichten.

Als de J/GDH(8) te laag worden, heeft de plant minder energie over, daardoor ielere bladstelen, kleinere trossen, kleinere aardbeien.
Is de J/GDH(8) hoger, dan heeft de plant meer energie over, waardoor er dikkere blad en bloemstelen ontwikkelen, grotere trossen en dikkere aardbeien groeien. Of tijdens de pluk, de smaak van de aardbeien beter wordt.

Ergo, met de term J/GDH(8) hebben we een methode om energie in de aardbeien beter te begrijpen.

Hieronder is de normale tabel te zien met de relatie tussen straling en temperatuur.

Het is heel goed te zien, dat de temperatuur begint bij 11,5 oC / 10oC (Winter). Bij een lage straling functioneert dat niet: er wordt dan aanzienlijk meer energie verbruikt, als geproduceert uit straling. Dat is te zien in gewassen die versleten zijn: geel verkleuring, geen nieuwe bloemtrossen, geen nieuw blad, en geen nieuwe witte wortels.

Bij hoge stralingen wordt de maximum temperatuur afhankelijk van het doel 15,5-23oC. Terwijl de praktijk in landen met veel straling laat zien, dat een hogere temperatuur heel goed mogelijk is. Het is zelfs vaak onmogelijk vanwege het klimaat om de doeltemperaturen te halen.

In verband daarmee heb ik de relatie tussen straling en temperatuur op basis van mijn ervaringen (geen hard onderzoek!) herschreven. Uitgangspunt daarin is het begrip groeigraaduur en joule: Joule/GDH(8). De 8 staat daarbij voor de basis temperatuur. Met dit systeem worden 2 dingen veranderd:
– de optimum lijn komt schuiner te liggen: bij een lagere straling een lagere temperatuur en bij een hogere straling een hogere temperatuur
– Joule/GDH(8) geeft een waarde aan voor de geschatte energie die een plant heeft voor groei en ontwikkeling. In de praktijk wordt ook met RTR gewerkt, voor mijn gevoel geeft Joule/GDH een betere benadering van de term.
Deze wordt op de volgende manier uitgerekent: Joule/((gem Temp – 8)*24)). Een voorbeeld:
Op een dag is er 1000 Joule straling.
De gemiddelde temperatuur = 16 oC
Berekening: 1000/((16-8)*24) = 1000/(8*24)=1000/192 = 5,2 J/GDH(8)

Hierbij gelden de volgende optimum waardes:
– geen belasting: 4-6 J/GDH(8)
– matige belasting: 5-7 J/GDH(8)
– sterke belasting: 6-8 J/GDH(8)

In een grafiek zien de beide methoden voor het normale temperatuurregime er als volgt uit:

Hier is heel goed te zien, dat bij de lage straling het systeem van J/GDH(8) een aanzienlijk lagere temperatuur geeft en bij een hoge straling een aanzienlijk hogere temperatuur.

Als we de temperatuur (J/GDH8) voor een vroege teelt inzetten, is de begin groei wat langzamer, maar de eindgroei wat sneller. Daarmee is de teelt praktisch niet later als bij de standaard tabel.

Voordeel van het werken met de J/GDH(8) is, dat dit gemakkelijk in registratiesystemen te verwerken is (bv in Excel). Dat geeft heel snel een overzicht van de J/GDH(8) waarmee gewerkt is: hoog / normaal / laag, en daarmee van de risico’s van de gerealiseerde temperaturen.

In Canada heb ik hier nu 2 jaar mee gewerkt, met mooie inzichten in wat er gebeurt in planten. Als de J/GDH(8) hoog zijn, is dat te zien in meer groei van blad, bloemknoppen en wortels. Zijn deze laag, dan valt de groei van die planten op den duur terug. Doordat de temperatuur relatief hoger is, groeit het gewas eerst wel wat sneller, maar op termijn kost dit productie.

Wel belangrijk is, dat er andere argumenten kunnen zijn om met een hogere of andere temperatuur te gaan werken. Zoals bijvoorbeeld:
– het voorkomen dat een plant in rust gaat
– vruchtkwaliteit kan bij een te lage temperatuur niet goed zijn
– kasklimaat
– ziektedruk

Kerst

Iedereen van harte Gods zegen voor kerst en het nieuwe jaar toegewenst

Toekomst

Toch is het niet alleen klagen door het weer. Een van de voordelen van neerslag is een hogere RV. Daarvan profiteren een heel aantal predatoren, die anders tijdens warm zomer weer soms deels uitstierven, zoals de cucumeris (tegen trips), californicus (tegen spint), aphidoletes (tegen luis).

Komende dagen wordt warm weer verwacht, met daarna weer een omslag naar regenachtig weer.

vooral deze omslag heeft effect op de kwaliteit van aardbeien. Bij het warme weer worden de wortels door de hogere temperatuur in het substraat flink actief. Als het dan plotseling nat wordt, kunnen de planten niet veel meer verdampen, de RV is immers omhoog gegaan. De wortels “pompen” wel door, waardoor een hogere worteldruk ontstaat in de plant, die bij planten met rijpe vruchten er aan lijdt tot zachte vruchten.

Een van de beste methodes om dit te voorkomen, is om als we dit aan zien komen eerder te stoppen met water geven, zodat het substraat niet erg vochtig meer is, en de wortels minder tot geen druk opbouwen in de aardbeien / vruchten.

voorbeeld: stel dat er zaterdagavond regen komt, na een warme dag (onweer). Hou dan afhankelijk van de zon op zaterdagmiddag, rond 15.00 op met water geven. Het substraat wordt dan wat droger (niet te droog..) en de wortels bouwen minder druk op.

Dit jaar lijkt er wel een duidelijke relatie te zijn tussen het water geven en de veroudering. Globaal zijn er 2 methoden van water geven: op tijd of op straling.
-Tijd: er wordt door een tijdklok of computer programma op basis van vaste tijden water gegeven.
–Straling: op basis van de stralingssom wordt water gegeven. Dat betekent: bij zonnig weer wordt er sneller water gegeven, bij donker weer wordt er minder water gegeven.
Er is een goede relatie tussen straling en verdamping. Daarmee komt het water geven op basis van straling dichter bij de behoefte van de plant in de buurt.
–Straling + Tijd: er wordt op basis van straling water gegeven, maar er is een minimum intervaltijd en een maximum intervaltijd ingesteld. Daardoor kan er soms later of vroeger water worden gegeven als op basis van straling alleen.

Bij het watergeven op basis van tijd geven we vaak verkeerd water. Op de dag van instellen klopt het misschien, maar bij ander weer zijn er tijden op de dag dat het substraat te droog wordt en andere tijden waar het substraat te nat wordt.

Dat kunnen we goed zijn aan de aardbeien:
– kwaliteit van de vruchten (vaak zachter)
– kniktrossen
– veroudering (doordragers vooral)
– geel verkleuring tussen de nerven (ras verschillen)

Bij de veroudering is dit jaar vrij goed te zien wie er op basis van een goed ingestelde straling water geeft en wie op basis van tijd water geeft. Hieronder een overzicht van verschillende stadia van slijtage. De grootste slijtage vind ik algemeen bij het watergeven op basis van tijd.

Om hier goed mee om te gaan is het belangrijk om op tijd predatoren uit te zetten:
– cucumeris: 100-200 stuks/meter
– cucumeris: zakjes 100-200 stuks/meter. Belangrijk bij zakjes is:
– ze leveren over een langere tijd cucumeris
– afhankelijk van het weer duurt het 2-4 weken voordat ze goed terug te vinden zijn in het gewas.

Cucumeris eet alleen de jonge tripsen. Als er veel volwassen tripsen zijn, is orius de enige oplossing.

Bij diverse telers heb ik deze week vruchten gezien die niet helemaal doorkleuren. Waarschijnlijk gaat het hier om wat minder kalium in de vruchten, door het koudere natte weer dat we gehad hebben.

Wat extra kaliumsulfaat in het recept kan daarvoor helpen.